Gazimağusa'da çay demleyen herkes bilir: aynı çay, bir evde berrak, öbüründe bulanık ve üstü yağlı görünür. Çaydanlık birkaç haftada beyazlaşır, duş camı silindikten bir gün sonra yine lekelenir. Kimi evlerde de su hafif tuzlu ya da acımsı gelir.
Merkezimiz Gazimağusa'da.
Kireç nereden geliyor?
Kıbrıs'ın yeraltı suyu büyük ölçüde kireçtaşı ve benzeri kayaçların içinden geçer. Su bu yolculukta kalsiyum ve magnezyumu çözer; ısındığında da bu mineraller beyaz tortu olarak geri çıkar. Şebekeye kuyu suyu karışan bölgelerde kireç daha belirgin hissedilir.
Kireç içme açısından sağlık sorunu sayılmaz, ama evin su ısıtan her cihazını yorar: şofben, kombi, çamaşır ve bulaşık makinesi, çaydanlık. Sertliğin ne olduğu ve neye mal olduğu su sertliği yazısında ayrıntılı.
Tuzlu tat nereden geliyor?
Kıyı kentlerinde yeraltı suyu deniz suyuyla iç içe bir dengede durur. Kuyulardan uzun yıllar yoğun su çekildiğinde, deniz suyu karaya doğru ilerleyebilir ve kuyu suyunun tuzluluğu artar. Bu, Kıbrıs'ın kıyı bölgelerinde bilinen bir sorundur.
Şebekenize hangi kaynaktan su verildiği tadı doğrudan etkiler. Boru hattı suyu, kuyu suyu ya da ikisinin karışımı farklı tat verir; kaynak değiştiğinde tat da değişebilir. Suyun nereden gelip nasıl dağıtıldığı boru hattı suyu yazısında.
Evinizin içindeki etkenler
Gazimağusa'da ve çevresinde birçok evde su önce bir depoya dolar, oradan hidroforla dağıtılır. Bunun birkaç sonucu var:
- Depo düzenli temizlenmezse dibinde tortu birikir, bu tortu da musluklara taşınır.
- Güneş alan çatı depolarında su yazın ısınır; içindeki klor daha çabuk azalır.
- Hidroforun basıncı arıtma cihazlarının çalışmasını etkiler.
Eski binalarda ise galvaniz borulardan gelen pas, suyu sarımsı yapabilir.
Kendi kuyusunu kullanan evler
Bazı evler bahçe için, bazıları tüm ev için kendi kuyusunu kullanır. Kıyıya yakın kuyularda suyun tuzluluğu yıl içinde değişebilir; yağışlı aylarla yaz sonu arasında tadın farklılaştığını fark edebilirsiniz. Kuyu suyunu içme suyu olarak kullanmadan önce mutlaka analiz ettirin.
Gerçekçi çözümler
Her ev için aynı reçete geçerli olmaz, ama çoğu durumda şu adımlar işe yarar.
Önce depo. Deponuzu yılda en az bir kez boşaltıp temizletin, kapağının sıkı kapandığından emin olun. Ucuzdur ve hemen fark yaratır.
Girişte sediment filtre. Depo ya da hidrofor çıkışına takılan bir sediment filtre, kum ve pasın evin içine ve cihazlarınıza ulaşmasını azaltır. Sediment filtrenin ayrıntıları ayrı bir yazıda.
İçme suyu için ters ozmoz. Tuzlu ve kireçli tadı gidermenin pratik yolu, mutfağa takılan bir ters ozmoz cihazıdır. Çözünmüş tuzların ve kirecin büyük kısmını tutar. Hidrofor basıncı düşük ya da dalgalıysa pompalı model gerekebilir. Ev tipi ters ozmoz cihazları bu iş için kullanılır; çalışma mantığı ters ozmoz sistemi nedir yazısında.
Tüm ev için yumuşatma. Asıl derdiniz kireç lekeleri ve sık bozulan şofbense, ana girişe bir yumuşatma cihazı takılabilir. Bu, içme suyu arıtmaz ama evdeki tüm suyu kireçten arındırır. Su yumuşatma sayfasında ayrıntılar var; kireç için su sertliği rehberi kısa bir özet verir.
Pek çok evde girişte yumuşatma ve mutfakta ters ozmoz birlikte kullanılır.
Su kesintileri ve arıtma cihazı
Kesintiler Gazimağusa'da da hayatın bir parçası. Arıtma cihazınız varsa, kesinti sırasında tanktaki su bir süre idare eder; kesinti uzarsa cihaz da durur. Su geri geldiğinde şebekedeki ve depodaki tortu hareketlenir. Bu yüzden kesinti sonrasında muslukları bir süre akıtmak ve sediment filtreye bir göz atmak iyi bir alışkanlıktır.
Pompalı bir cihaz kullanıyorsanız, su yokken pompanın boşa çalışmadığından emin olun. Çoğu cihazda bunu önleyen bir basınç anahtarı bulunur; cihazınızda olup olmadığını bilmiyorsanız sorun.
Önce ölçün
Hangi çözümün size gerektiğini suyunuz belirler. Aynı mahallede iki evin suyu farklı çıkabilir. Bu yüzden cihaz seçmeden önce bir ölçümle başlamak, gereksiz harcamanın önüne geçer.
TDS ölçümü suyunuzun ne kadar mineral ve tuz taşıdığını kabaca gösterir. TDS değerinin ne anlama geldiği ayrı bir yazıda. TDS sertliği ayrı göstermez; bunun için sertlik test şeridi ya da laboratuvar analizi gerekir. Kendi kuyunuzu kullanıyorsanız, içme suyu olarak kullanmadan önce bir laboratuvar analizi de yaptırmalısınız.
Gazimağusa için kısa özet
Depo temizliği, girişte sediment filtre, içme suyu için ters ozmoz ve gerekirse tüm ev için yumuşatma. Hangisinin gerektiğini suyunuz ve tesisatınız belirler. Kuzey Kıbrıs genelinde (Lefkoşa, Girne, Gazimağusa, İskele, Güzelyurt, Lefke ve köyleri) çalışıyoruz; ziyaret gününü bölgenize göre planlarız. Evde suyu görmek için ücretsiz su testi isteyebilirsiniz; test TDS ölçümüdür ve sistemi doğru önermeye yardım eder.
