Bir diş kliniğinde otoklav, bir laboratuvarda analiz cihazı, bir muayenehanede buhar sterilizatörü. Bu cihazların ortak bir noktası var: hepsi suyla çalışır ve çoğunun üreticisi hangi kalitede su kullanılacağını açıkça yazar. Musluk suyu bu şartları çoğu zaman karşılamaz.
Tıbbi su kalitesi şartlarını cihaz üreticileri, mesleki kılavuzlar ve ilgili mevzuat belirler. Sistem, bu şartlara göre seçilir.
Neden musluk suyu yetmez?
Musluk suyu kireçli olabilir, bazı bölgelerde tuzluluk da yüksek olabilir. Bu su ısıtıldığında ya da buharlaştırıldığında içindeki mineraller cihazın içinde birikir. Otoklavın haznesinde ve rezistansında kireç tabakası oluşur, buhar hatları ve valfler tıkanır. Sterilize edilen aletlerin üzerinde lekeler kalabilir.
Laboratuvarda ise su yalnız bir temizlik maddesi değil, testlerin bir parçasıdır. Çözelti hazırlamak, cihazları yıkamak ya da cihazların kendi içinde kullanmak için kullanılan suyun içindeki maddeler, sonuçları etkileyebilir.
Önce şartı öğrenin
Hangi saf su sistemine ihtiyacınız olduğunu belirlemenin ilk adımı, kullandığınız cihazların kılavuzlarına bakmaktır. Çoğu üretici şunları belirtir:
- Kullanılacak suyun türü: demineralize, distile ya da belirli bir saflık sınıfında su.
- İletkenlik ya da toplam çözünmüş madde için üst sınır.
- Bazı durumlarda bakteri ve başka maddeler için ek şartlar.
Bu bilgileri bir araya getirdiğinizde, ihtiyacınız olan suyun tanımı ortaya çıkar. Birden fazla cihazınız varsa, en sıkı şartı olan cihaza göre düşünmek gerekir. Cihaz üreticisinin şartlarına uymayan su kullanımı, cihazın üretici tarafından sağlanan şartlarını da etkileyebilir.
Ters ozmoz ne sağlar?
Ters ozmoz sistemi, sudaki çözünmüş tuzların ve minerallerin büyük kısmını tutar. Ön filtrelerle birlikte tortu ve klor da alınır. Pek çok klinik cihazı için ters ozmoz suyu ya tek başına yeterlidir ya da daha ileri bir arıtmanın ilk aşaması olarak kullanılır.
Daha yüksek saflık gereken yerlerde ters ozmozdan sonra ek aşamalar eklenir. Bunlar suyu daha da arındırır ve suyun saflığını sürekli ölçen bir iletkenlik göstergesiyle birlikte kurulabilir. Hangi aşamaların gerektiği, cihazlarınızın şartlarına göre belirlenir.
Çalışma prensibi ters ozmoz sistemi nedir yazısında; kısa özet için ters ozmoz rehberi var. Ürün tarafında komple RO sistemleri bu iş için kullanılır.
Uzman sistem gereken alanlar
Bazı uygulamalar, genel bir saf su sisteminin çok ötesinde şartlara sahiptir. Diyaliz suyu bunun en bilinen örneğidir. Bu tür sistemler özel tasarım, sürekli izleme ve düzenli mikrobiyolojik kontrol gerektirir ve ilgili mevzuata göre kurulur. Böyle bir ihtiyacınız varsa, bu alanda uzmanlaşmış tedarikçilerle çalışın. Burada ele alınan sistemler bu kapsamın dışındadır.
Depolama ve dağıtım
Saf suyu üretmek işin yarısıdır. Su, cihaza ulaşana kadar saflığını korumalıdır. Uzun süre bekleyen bir depoda ya da uygun olmayan borularda bakteri üreyebilir ve su yeniden kirlenebilir. Bu yüzden:
- Saf su deposu, ihtiyaca göre boyutlandırılmalı; suyun uzun süre beklemesi önlenmelidir.
- Depo ve borular saf suya uygun malzemeden olmalıdır.
- Depo ve hat düzenli temizlenmeli, gerekiyorsa dezenfekte edilmelidir.
Bakım ve kayıt
Klinik ve laboratuvar ortamında, saf su sisteminin düzenli bakımı ve bunun kaydının tutulması önemlidir. Filtre değişim tarihleri, membranın durumu ve suyun iletkenlik ölçümleri bir defterde ya da dosyada izlenmelidir. Böylece bir sorun olduğunda geriye dönüp bakmak mümkün olur.
İletkenlik ya da TDS ölçümü, sistemin iyi çalışıp çalışmadığını gösteren en hızlı göstergedir. Değer yükselmeye başladığında bakım zamanı gelmiş demektir; ölçüm için TDS ve pH ölçerler kullanılır. Bakteri açısından kontrol ise laboratuvar analizi gerektirir.
Kurulum için gerekenler
- Cihazların listesi ve her birinin su şartları.
- Günlük ne kadar saf su kullanıldığına dair bir tahmin.
- Sistemin konacağı yer, elektrik ve gider bağlantısı.
- Giriş suyunun ölçümü; suyun durumu, ön arıtmanın nasıl olacağını belirler.
Diş klinikleri
Diş kliniklerinde su iki ayrı yerde önem taşır. Birincisi otoklav ve diğer sterilizasyon cihazlarıdır; bunlar için üreticinin belirttiği saflıkta su kullanılır. İkincisi diş ünitesinin su hatlarıdır. Ünite su şişesi ve ince hatlar, düzenli temizlenmezse içeride biyofilm tabakası oluşabilir. Ünite üreticileri bu hatların nasıl temizleneceğini ve hangi suyla doldurulacağını kılavuzda belirtir. Klinikte bir ters ozmoz sistemi, otoklav suyunu ve ünite şişesinin suyunu aynı kaynaktan karşılamayı kolaylaştırabilir. Hat dezenfeksiyonu ise ayrı bir iştir ve üreticinin talimatına göre yapılır.
Planlamaya nereden başlanır?
Önce cihaz kılavuzlarındaki su şartları ve giriş suyunun ölçümü. Bu iki bilgi, ön arıtmadan saf su aşamasına kadar sistemi belirler. İşletmeler için endüstriyel arıtma sayfasına bakabilirsiniz. Giriş suyunu görmek için ücretsiz su testi mümkün; test TDS ölçümüdür, bakteri ve diğer parametreler için laboratuvar gerekir.
