Soğutma kulesi, otel, hastane, alışveriş merkezi ya da üretim tesisinin klima ve proses soğutmasının sessiz çalışan parçasıdır. Çalıştığı sürece kimse üzerinde durmaz; verim düşünce ya da bir eşanjör delinince herkes suyu hatırlar. Sorunların çoğunun kaynağı aynıdır: kule suyunun nasıl derişip nasıl yönetildiği.
Kule suyu neden derişir?
Açık devre bir kulede su, havayla temas ederek ısı atar ve bu sırada bir kısmı buharlaşır. Buharlaşan su saftır; içindeki tuz, sertlik ve diğer çözünmüş maddeler devirdaim suyunda kalır. Eksilen miktar yeni su ile tamamlanır ve bu yeni su da kendi tuzunu getirir. Sonuçta devredeki su, besleme suyundan giderek daha derişik hale gelir.
ABD Enerji Bakanlığı'nın (FEMP) soğutma kulesi kontrol sayfası, yoğunlaşma döngüsünü devirdaim suyundaki çözünmüş minerallerin besleme suyundakine oranı olarak tanımlar. Aynı sayfa, kuleyi belirlenen yoğunlaşma döngüsünde tutmak için devirdaim suyunun iletkenliğini sürekli ölçüp kontrol eden denetleyicilerin su tasarrufu, daha temiz ısı değişim yüzeyleri ve daha az kimyasal fazla dozajı sağlayabileceğini belirtir.
Buradaki ayar bir dengedir. Döngüyü düşük tutarsanız çok su atılır. Yüksek tutarsanız kireç ve korozyon riski büyür. Doğru nokta, besleme suyunun analizine ve arıtma programına göre belirlenir.
Üç ayrı sorun
Kireç. Sertlik ve bikarbonat, sıcak yüzeylerde ve dolgu malzemesinde kabuk bırakır. Kabuk ısı geçişini azaltır, pompa ve fan daha çok çalışır, enerji harcaması artar. Kuzey Kıbrıs'ta şebeke suyu karışık kaynaklı olduğu ve bazı bölgelerde sert gelebildiği için bu risk gerçektir. Çözüm yelpazesi besleme suyunu yumuşatmak, antiskalant dozlamak ya da blöf ile derişimi sınırlamaktır. Yumuşatma için su yumuşatma ve yumuşatma sistemleri sayfalarına bakabilirsiniz; kavram için su sertliği nedir rehberi var.
Korozyon. Çözünmüş tuzlar, klorür ve düşük pH suyu metale karşı agresif yapar. Borularda, eşanjörlerde ve tank yüzeyinde delinme, pas ve sızıntı doğar. Korozyon önleyici dozajı ve pH kontrolü bu nedenle devrenin parçasıdır. Dozaj tarafı için dozaj pompaları ve kontrol panelleri ürün gruplarını inceleyin.
Biyolojik kirlilik. Kule ılık, açık ve besin bakımından zengin bir ortamdır. Bu özellik alg, bakteri ve çamurun büyümesine uygundur. Biyofilm, ısı geçişini bozar ve altında korozyonu hızlandırır. Biyosit programı bu yüzden kule yönetiminin standart parçasıdır.
Legionella: Resmi çerçeve
Soğutma kulelerinde biyolojik kirlilik konuşulurken Legionella bakterisi mutlaka akla gelir. Burada net olmak gerekir: bu bir su arıtma ürününün çözeceği bir mesele değil, risk yönetimi konusudur.
WHO'nun Legionella ve lejyonelloz önlenmesi el kitabı, soğutma kulelerini potansiyel olarak tehlikeli ortamlar arasında sayar ve bunlarda riski değerlendirme ve yönetme ile maruziyeti önleme ya da yeterince kontrol etme önlemleri hakkında rehberlik verir. İngiltere Sağlık ve Güvenlik İdaresi'nin (HSE) L8 dokümanı ise risk değerlendirmesine, sorumlu kişi olarak atanan yetkin bir kişiye ve kontrol önlemlerinin gözden geçirilmesine dayanan bir çerçeve sunar.
İki belgenin ortak mesajı şudur: kimyasal dozajı tek başına yeterli kabul etmeyin. Kulenin tasarımı, bakımı, temizliği, izleme kayıtları ve sorumluluk dağılımı bir yönetim sisteminin parçasıdır. Bu konudaki risk değerlendirmesi ve mikrobiyolojik izleme, ilgili alanda yetkin uzmanların işidir. AquaCyprus bu hizmeti vermez, laboratuvar analizi yapmaz ve sağlık açısından bir sonuç vaadinde bulunmaz. Bizim işimiz besleme suyunu ve dozaj altyapısını doğru kurmak ve düzenli bakımını sağlamaktır.
Besleme suyunu iyileştirmek
Kule yönetiminde en sık yapılan hata, sorunu kuleye eklenen kimyasalla çözmeye çalışmaktır. Oysa kimyasal ihtiyacı, büyük ölçüde içeri giren suyun kalitesine bağlıdır. Besleme suyunu düzeltmek hem dozaj yükünü hem de kule içindeki tortu ve kabuk miktarını azaltır. Ayrıca devre temizlik ve boşaltma işlemleri de daha seyrek gerekir.
Besleme suyu ne kadar temizse, kule o kadar yüksek döngüde çalışabilir. Bu, daha az blöf ve daha az su demektir. Kum ve bulanıklık için kartuş ve torba filtrasyon, sertlik için yumuşatma, çok tuzlu sular için ters ozmoz düşünülebilir. Proses ve kazan tarafıyla birlikte ele alınan bu çözümler proses, kazan ve soğutma suyu sayfasında anlatılıyor. Periyodik denetim için bakım ve servis ile bakım sözleşmesi sayfaları yararlı olur.
Keşif için hazırlamanız gerekenler
- Kule tipi ve kapasitesi, devir hacmi, yıl boyu çalışma düzeni.
- Besleme suyu kaynağı: şebeke, kuyu ya da depo.
- Güncel su analizi; yoksa hangi parametrelerin akredite laboratuvardan isteneceğini birlikte belirleriz.
- Mevcut kimyasal programı, dozaj ekipmanı ve blöf düzeni.
- Geçmişte yaşanan kireç, korozyon ya da çamur sorunları.
- Varsa Legionella risk değerlendirmesi ve sorumlu kişi bilgisi.
Teklif için teknik teklif formunu kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- WHO, Legionella and the prevention of legionellosis, 2007: who.int/publications/i/item/9241562978
- HSE (Birleşik Krallık), Legionnaires' disease. The control of legionella bacteria in water systems (L8), dördüncü baskı, 2013: hse.gov.uk/PUBNS/books/l8.htm
- US DOE FEMP, Water-Efficient Technology Opportunity: Advanced Cooling Tower Controls: energy.gov/eere/femp/water-efficient-technology-opportunity-advanced-cooling-tower-controls
