TDS metre, su arıtma dünyasının en ucuz ve en çok konuşulan aletidir. Kalem büyüklüğünde, pille çalışan, ucunu suya batırınca ekranda bir sayı gösteren küçük bir cihaz. Doğru kullanıldığında suyunuz hakkında hızlı bir fikir verir. Yanlış kullanıldığında ise sizi gereksiz yere endişelendirebilir ya da rahatlatabilir.
TDS metre neyi ölçer?
Cihaz aslında suyun elektriği ne kadar iyi ilettiğini ölçer. Suda çözünmüş tuzlar ve mineraller arttıkça iletkenlik de artar. TDS metre bu değeri bir katsayıyla çevirip çözünmüş madde miktarı olarak gösterir.
Bu yüzden sonuç bir tahmindir. Farklı markaların cihazları aynı suda biraz farklı değerler gösterebilir. Bu bir sorun sayılmaz; önemli olan aynı cihazla yaptığınız ölçümleri birbiriyle karşılaştırmaktır. TDS'nin ne anlama geldiğini TDS nedir yazısında anlattık. Cihaz almak isterseniz TDS ve pH ölçüm cihazları kategorisine bakılabilir.
Ölçüm öncesi hazırlık
- Temiz bir cam bardak kullanın. Bardağı ölçeceğiniz suyla bir kez çalkalayın.
- Cihazın koruyucu kapağını çıkarın, ucunu temiz suyla durulayıp hafifçe kurulayın.
- Pilin zayıf olmadığından emin olun. Zayıf pil yanlış sonuç verebilir.
- Cihazınızın kılavuzunda kalibrasyon öneriliyorsa, ara ara kalibrasyon sıvısıyla kontrol edin.
Adım adım ölçüm
- Musluğu birkaç saniye akıtın, sonra bardağı doldurun. Uzun süre kullanılmamış bir musluktaysanız biraz daha uzun akıtın.
- Cihazı açın ve ucunu suya, işaretli seviyeye kadar batırın. Cihazın gövdesini suya sokmayın.
- Cihazı hafifçe karıştırarak hava kabarcıklarını giderin.
- Ekrandaki değer sabitlenene kadar birkaç saniye bekleyin.
- Çoğu cihazda "hold" düğmesi vardır; değeri dondurup cihazı sudan çıkararak okuyabilirsiniz.
- Sonucu, ölçtüğünüz yeri ve tarihi bir yere not edin.
- İşiniz bitince ucu durulayın, kurulayın ve kapağını takın.
Neleri ölçebilirsiniz?
Asıl faydayı karşılaştırma yaparken görürsünüz:
- Mutfak musluğu ile banyo musluğu (farklı hatlardan geliyorsa)
- Şebeke suyu ile depo çıkışı
- Musluk suyu ile damacana suyu
- Musluk suyu ile arıtma cihazından çıkan su
Arıtma cihazınız varsa, cihaz yeniyken ölçtüğünüz değer sizin referansınızdır. Aylar içinde arıtılmış suyun TDS'si belirgin şekilde yükselirse bu, membranın yorulduğuna ya da filtrelerin dolduğuna işaret eder. Ayrıntılar RO membran ömrü yazısında.
Sık yapılan hatalar
Sıcak ya da çok soğuk su ölçmek. Çoğu cihaz sıcaklık düzeltmesi yapar, ama oda sıcaklığına yakın suyla ölçmek daha tutarlı sonuç verir.
Kirli ya da sabunlu bardak kullanmak. Bardakta kalan deterjan değeri yükseltir.
Ucu yeterince batırmamak ya da hava kabarcığını görmezden gelmek. Değer oynar.
Mineral filtreli cihazda arıtılmış suyu "fazla yüksek" bulmak. Mineral filtre suya az miktarda mineral geri verir; bu yüzden ölçülen değer biraz yükselir. Normaldir.
Sonucu tek başına güvenlik belgesi saymak. TDS bakteriyi ve tek tek kirleticileri göstermez.
TDS metre alırken
TDS metreler ucuz cihazlardır ve çoğu iş görür. Yine de birkaç özelliğe bakmak faydalı:
- Otomatik sıcaklık düzeltmesi (ATC) olan bir model seçin. Sıcaklık, iletkenliği etkiler; düzeltme olmayan cihazlar farklı sıcaklıktaki sularda tutarsız sonuç verir.
- Değeri dondurmaya yarayan bir "hold" düğmesi okumayı kolaylaştırır.
- Kalibrasyon imkânı olan modeller, uzun süre kullanacaksanız daha güvenilirdir.
- Bazı cihazlar TDS'nin yanında iletkenlik de gösterir; laboratuvar raporlarıyla karşılaştırırken işe yarar.
Cihazı nemli bir yerde bırakmayın, ucunu çizmeyin ve pilini uzun süre kullanmayacaksanız çıkarın.
Ölçümleri not edin
Tek bir ölçüm size suyunuzun o günkü durumunu söyler. Asıl bilgi, zaman içindeki değişimdedir. Küçük bir defter ya da telefonunuzdaki bir not yeterli: tarih, ölçtüğünüz yer ve değer. Şebeke kaynağı değiştiğinde, filtre değiştirdiğinizde ya da depo temizlendiğinde neyin değiştiğini böylece görürsünüz. Arıtma cihazınız varsa musluk suyunu ve arıtılmış suyu aynı gün ölçüp yan yana yazın; cihazın ne kadar iyi çalıştığını en kolay böyle izlersiniz.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
TDS metre size suyun "ne kadar dolu" olduğunu söyler, "ne ile dolu" olduğunu söylemez. Yüksek bir değer çoğu zaman kireç ya da tuza işaret eder. Kireci ayrıca görmek isterseniz sertlik test şeridi ya da laboratuvar analizi gerekir; konu su sertliği nedir yazısında. Ev ve laboratuvar seçeneklerinin kısa özeti su kalitesi testi sayfasında.
Kuyu suyu kullanıyorsanız ya da suyunuzda belirli bir kirletici şüpheniz varsa, TDS ölçümüne ek olarak akredite bir laboratuvar analizi gerekir.
Ölçümü kimden isteyebilirsiniz?
Cihazınız yoksa ya da sonucu birlikte yorumlamak isterseniz ücretsiz TDS testi başvurusu yapabilirsiniz. Test, suyu ve tesisatı yerinde görmeye ve doğru sistemi önermeye yarar; kireç, bakteri ya da metal gibi konularda ayrı sertlik testi veya laboratuvar analizi gerekir.
