Arıtma cihazı almayı düşünen ailelerden zaman zaman şu soruyu duyarız: Cihaz suyu bu kadar temizliyorsa, dişler için gerekli florürü de almaz mı?
Soru yerinde. Kısa cevap evet, ters ozmoz cihazı sudaki florürün büyük kısmını da tutar. Bunun sizin ve çocuklarınız için bir sorun olup olmadığı ise başka şeylere bağlı; son kararı diş hekiminize bırakmanızı öneriyoruz.
Florür nedir, dişlerle ne ilgisi var?
Florür, doğada suda ve toprakta bulunan bir mineraldir. Diş minesini çürüğe karşı daha dayanıklı hale getirdiği için diş sağlığında sık konuşulur. Bazı ülkelerde şebeke suyuna kontrollü miktarda florür eklenir, bazılarında eklenmez. Doğal kaynaklardan gelen sularda florür miktarı yerden yere değişir.
Florür konusunda iki uç vardır. Çok az florür çürük riskini artırabilir. Çocukluk döneminde uzun süre çok fazla florür alınması ise dişlerde beyaz ya da kahverengi lekelerle görülen florozise yol açabilir. Doğru miktar yaşa ve kişiye göre değişir.
KKTC'de suyunuzda ne kadar florür var?
Bunu bilmek için suyunuzun ölçülmesi gerekir. Şebeke suyunun kaynağı bölgeden bölgeye değişiyor, kuyu suları ise birbirinden çok farklı olabiliyor. Elimizde KKTC geneli için yayımlanmış ve güvenle aktarabileceğimiz bir florür değeri yok, bu yüzden burada rakam vermiyoruz.
Florür, evde kullanılan TDS metre ile ölçülemez. TDS metre sudaki çözünmüş maddelerin toplamını gösterir, hangi maddenin ne kadar olduğunu söylemez. Florür için laboratuvar analizi gerekir; su kalitesi testi rehberi analiz türlerini özetler. Kuyu suyu kullanıyorsanız bu analizi genel su analizinin bir parçası olarak istemek mantıklıdır.
Ters ozmoz florürü ne kadar alır?
Ters ozmoz membranı çözünmüş tuzların ve minerallerin büyük kısmını tutar; florür de bunlardan biridir. Yani cihazdan çıkan suda florür, musluk suyuna göre çok azalmış olur. Karbon filtreler ve sediment filtreler ise florürü kayda değer ölçüde tutmaz. Yalnız karbon filtreli bir sürahi ya da musluk filtresi kullanıyorsanız, florür büyük ölçüde suda kalır.
Bazı cihazlarda membrandan sonra bir mineral filtre bulunur. Bu filtre suya biraz kalsiyum ve magnezyum ekleyerek tadı yumuşatır, ama florür eklemek için tasarlanmamıştır. Mineral filtreyi florür kaynağı olarak düşünmeyin.
Cihazın aşamaları ters ozmoz sistemi nedir yazısında; kısa özet için ters ozmoz rehberi var.
Florür başka nereden gelir?
İçme suyu, florürün kaynaklarından yalnızca biridir. Florürlü diş macunu, pek çok diş hekiminin öne çıkardığı kaynaktır. Bazı yiyecekler ve çay da florür içerir. Diş hekimleri gerektiğinde dişlere florür uygulaması da yapabilir.
Bu yüzden arıtılmış su içen bir evde de dişleri korumanın yolu açıktır: düzenli fırçalama, diş hekiminin önerdiği diş macunu, şekerli yiyecek ve içeceklerin sınırlanması ve düzenli kontrol. Hangi yaşta hangi diş macununun, ne miktarda kullanılacağı ise diş hekiminin önereceği bir konudur.
Çocuklar için
Çocuklarda soru daha önemli hale gelir, çünkü kalıcı dişler çocuklukta gelişir. Evinizde ters ozmoz cihazı varsa ya da kurmayı düşünüyorsanız, bir sonraki diş kontrolünde bunu diş hekiminize söyleyin. Çocuğunuzun hangi suyu içtiğini, hangi diş macununu kullandığını bilmek, hekimin önerisini değiştirebilir.
Hekiminiz başka bir öneride bulunmadıkça arıtma cihazını kullanmaya devam edebilirsiniz; florürün artık büyük ölçüde sudan gelmeyeceğini bilerek planlamak yeterli.
Kuyu suyunda durum farklı olabilir
Bazı bölgelerde yer altı sularında florür doğal olarak yüksek olabilir. Kendi kuyunuzdan içiyorsanız, florür de dahil olmak üzere suyunuzu akredite bir laboratuvarda analiz ettirmeden çocuklara içirmeyin. Analizde florür yüksek çıkarsa ters ozmoz, bu fazlayı azaltmanın yollarından biridir. Bu durumda karar, analiz sonucuna bakılarak verilir.
Sık sorulan sorular
Arıtılmış suyla çay ve yemek yapmak florür açısından sorun mu? Burada da aynı mantık geçerli. Florür esas olarak diş macunundan ve hekimin önerdiği uygulamalardan alınıyorsa, suyun florürsüz olması tek başına belirleyici değildir. Emin değilseniz diş hekiminize sorun.
Musluk suyumu mu içmeliyim, arıtılmış su mu? Bu, musluk suyunuzun genel durumuna bağlı. Tat, koku, kireç ve depo hijyeni gibi konular da işin içine girer. Genel değerlendirme için KKTC'de musluk suyu içilir mi yazısına bakın. Ev tipi cihazlar için evsel arıtma sayfası var.
Suyunuzu ölçelim
Ücretsiz su testinde TDS ölçülür ve suyun genel durumu konuşulur; florür gibi tek tek maddeler için laboratuvar analizi gerekir. İsterseniz ücretsiz su testi için yazın.
