Kireçli suyun en pahalı faturası büyük evlerde ve sitelerde çıkar. Birden fazla banyo, büyük sıcak su depoları, güneş enerjili sistemler, ortak alanlardaki armatürler. Kireç her yerde birikir ve tek tek temizlemek bir noktadan sonra mümkün olmaz. Bu yüzden villa sahipleri ve site yönetimleri, suyu girişte yumuşatmayı düşünür.
Bu yazı, böyle bir sistemi planlarken sormanız gereken soruları bir araya getiriyor. Yumuşatma cihazının nasıl çalıştığı iyon değişim reçinesi nedir yazısında anlatılıyor.
Önce suyu ve tüketimi bilin
Bir yumuşatma sisteminin boyutu iki şeye göre belirlenir: suyun ne kadar sert olduğu ve ne kadar su kullanıldığı.
Sertlik ölçülerek öğrenilir. Ölçüm yöntemleri su sertliği nasıl ölçülür yazısında; büyük sistemlerde laboratuvar analizi de istenebilir.
Tüketim için iki ayrı bilgi gerekir:
- Günlük toplam tüketim: cihazın ne sıklıkla rejenerasyon yapacağını belirler.
- Aynı anda kullanılan en yüksek debi: sabah herkesin aynı anda duş aldığı, misafirlerin olduğu bir yaz akşamı. Cihaz bu anda suyu yeterli hızda geçiremezse basınç düşer.
Villada su sayacının aylık okumaları, sitede ise blok sayaçları bu bilgi için iyi bir başlangıçtır.
Yer seçimi
Yumuşatma sistemi bir reçine tankı, bir kontrol vanası ve bir tuz deposundan oluşur. Büyük sistemlerde birden fazla tank olabilir. Yer seçerken:
- Tuz torbaları taşınacak; merdivensiz ve kolay ulaşılan bir yer seçin.
- Rejenerasyon atık suyu için bir gider bağlantısı gerekir.
- Kontrol vanası elektrik ister.
- Dış mekândaysa güneşten, yağmurdan ve donma riskine karşı korunmalı. Kıyıda tuzlu hava metal parçaları yıpratır.
- Depo ve hidrofor varsa, sistemin bunlardan sonra konması genellikle daha uygundur.
Hangi hatlar yumuşatılmalı?
Bütün suyu yumuşatmak gerekmez, hatta bazı hatlar dışarıda kalmalıdır:
- Bahçe sulaması: Yumuşatılmış suyun sodyumu toprağa ve bitkilere zarar verebilir. Bahçe hattını ayırın.
- Havuz dolumu: Havuzun kendi kimyası vardır, ayrı düşünülmelidir; bkz. havuz arıtma.
- Mutfak içme suyu: Yumuşatılmış su içme suyu yerine geçmez. İçme suyu için ayrı bir ters ozmoz cihazı kullanılır. Tuz kısıtlaması olan biri varsa bu konuyu doktoruyla konuşmalı.
Rejenerasyon atık suyu da tuzludur. Bahçeye ya da sulama hattına verilmez, gidere bağlanır.
Tesisatı sonradan ayırmak zordur. İnşaat ya da tadilat aşamasındaysanız, bu hatları baştan ayrı planlamak büyük kolaylık sağlar.
Bypass ve vanalar
Sistemin girişine, çıkışına ve bir bypass hattına vana konmalıdır. Bakım ya da arıza sırasında bypass açılır, ev ya da site susuz kalmaz. Sistemin önüne bir sediment filtre koymak, reçineyi kum ve tortudan korur.
Tek tank mı, çift tank mı?
Tek tanklı sistemler rejenerasyon sırasında yumuşak su veremez; bu süre içinde sert su geçer. Villada bu genellikle gece yapıldığı için sorun olmaz. Gün boyu su kullanılan sitelerde, otellerde ya da büyük villalarda iki tanklı sistemler, biri rejenerasyondayken diğeri çalışacak şekilde kurulabilir. Hangisinin gerektiği tüketim düzenine bağlıdır.
Sitelerde ek konular
Site yönetimleri için birkaç özel nokta var:
- Kim sorumlu? Tuz ikmalini, bakımı ve arıza takibini kimin yapacağı baştan yazılı olarak belirlenmeli.
- Maliyet paylaşımı: Kurulum ve işletme masrafı aidata mı eklenecek, ayrı mı toplanacak?
- Ortak depolar: Yumuşatma, depo temizliğinin yerine geçmez. Depo bakımı ayrıca planlanmalı.
- Sakinlere bilgi: Suyun neden kaygan hissettirdiği, içme suyu için ne yapılması gerektiği gibi konuları kısa bir notla anlatmak, şikâyetleri azaltır.
Yumuşak su nasıl hissettirir?
Yumuşatılmış suya geçenler ilk günlerde sabunun zor durulandığını, suyun "kaygan" hissettirdiğini söyler. Bu normaldir; kireç olmadığında sabun daha kolay köpürür ve cilde daha uzun süre temas eder. Daha az sabun ve şampuan kullanmak bu hissi azaltır.
Bakım düzeni
- Tuz deposu düzenli kontrol edilir, tuz tükenmeden eklenir.
- Ayar, suyun sertliği değiştiğinde güncellenir. Şebekenin kaynağı değiştiğinde sertlik de değişebilir.
- Önündeki sediment filtre değiştirilir.
- Yılda bir kez cihaz genel bakımdan geçer: enjektör, vana ve reçine kontrolü.
Bakımı aksayan bir yumuşatma sistemi fark ettirmeden sert su vermeye başlar. Arada bir yapılan basit bir sertlik testi, bunu erken yakalamanızı sağlar.
Planlama için
Villanız ya da siteniz için yumuşatma düşünüyorsanız, suyu ölçüp tesisatı yerinde görmeden doğru boyutu söylemek mümkün değil. Cihaz çeşitleri için yumuşatma sistemleri kategorisine bakabilirsiniz. Kuzey Kıbrıs genelinde (Lefkoşa, Girne, Gazimağusa, İskele, Güzelyurt, Lefke ve köyleri) çalışıyoruz; ziyaret gününü bölgenize göre planlarız. Keşif için WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.
