Arıtma cihazının sinsi bir yanı var: bakımı aksadığında hemen bozulmaz. Musluğu açarsınız, su gelir. Tadı biraz değişmiştir belki, ama alışırsınız. Filtre değişimi bir ay, bir mevsim, bir yıl ertelenir.
Bu yazı, filtre değişimi ertelendiğinde cihazın içinde neler olduğunu sırasıyla anlatıyor. Değişim aralıklarının kendisi için filtre ne zaman değiştirilmeli rehberi ana kaynaktır; burada gecikmenin sonuçlarına bakıyoruz.
Önce sediment filtre dolar
İlk aşamadaki sediment filtre kumu, pası ve depo tortusunu tutar. Dolduğunda suyu geçirmekte zorlanır. İlk belirti akışın yavaşlamasıdır. Tank eskisinden geç dolar, arıtılmış su musluğundan su ince akar.
Bu aşamada henüz kalıcı bir zarar yoktur. Filtreyi değiştirirsiniz, akış geri gelir. Depolu evlerde bu filtre beklenenden çok daha hızlı dolabilir; ayrıntısı sediment filtre yazısında.
Sonra karbon filtre doyar
Karbon filtre kloru ve kokuyu tutar. Kapasitesi dolduğunda tutmayı bırakır, ama bunu size söylemez. Su yine akar.
Burada iki şey olur. Birincisi, klor ve koku içme suyuna geri döner. İkincisi, daha önemlisi, klor artık membrana ulaşır. Ters ozmoz membranları klora dayanıklı değildir; klor membranın yapısını zamanla bozar.
Doymuş bir karbon filtre, uzun süre kullanıldığında içinde biriken organik maddeler nedeniyle bakteri üremesine de uygun bir ortam haline gelebilir.
Membran zarar görür
Membran, cihazın en değerli parçasıdır. Önündeki filtreler zamanında değiştiğinde uzun süre dayanır. Bakım aksadığında üç yönden zarar görür:
- Klor: doymuş karbon filtreden geçen klor membranı yıpratır.
- Kireç: membranın yüzeyinde kireç tabakası oluşur, gözenekler tıkanır.
- Tortu: dolmuş sediment filtreden kaçan parçacıklar membran yüzeyini kaplar.
Sonuç, arıtılmış suyun TDS değerinin yükselmesi ve üretimin düşmesidir. Bir noktadan sonra membran temizlenerek kurtarılamaz, değişmesi gerekir. Ömür ve değişim belirtileri için RO membran ömrü yazısına bakılabilir.
Tank ve hortumlar
Ters ozmozdan çıkan su artık klor içermez. Bu, cihazın sonrasındaki bölümün, yani tankın, hortumların ve musluğun temiz tutulmasını önemli kılar. Bakımı yıllarca yapılmayan cihazlarda tankta ve hortumlarda biyofilm denen ince bir tabaka oluşabilir. Suyun tadında bayatlık, hafif bir koku ya da tankın içinden gelen bir tat bunun işaretidir.
Tankın hava basıncı da zamanla düşer. Basınç düştüğünde tank dolu görünür ama az su verir.
Su israfı artar
Ters ozmoz cihazı arıtma sırasında bir miktar suyu gidere atar. Filtreler tıkandığında ve membran kirlendiğinde, cihaz aynı miktarda arıtılmış su için daha uzun çalışır ve gidere daha çok su gönderir. Bu, su faturanıza yansıyan ve fark edilmeyen bir maliyettir.
Sızıntı riski
Contalar ve bağlantılar da yaşlanır. Filtre değişimi sırasında bu parçalar da gözden geçirilir. Yıllarca açılmayan bir kap, açıldığında contası çatlamış ya da yapışmış olabilir. Tezgâh altındaki küçük bir sızıntı, dolabın tabanını ve zemini fark edilmeden çürütebilir.
Masraf nasıl büyür?
Bakımı zamanında yapılan bir cihazda yıllık masraf, birkaç filtrenin bedelidir. Bakımı uzun süre ertelenen bir cihazda ise filtrelere ek olarak membran değişimi, bazen tank, conta ve musluk değişimi gelir. Bazı durumlarda eski bir cihazı toparlamak yerine yenisini almak daha mantıklı hale gelir.
Masrafın yanında, bu süre boyunca içtiğiniz suyun cihazın vaat ettiği kalitede olmadığını da hesaba katmak gerekir.
Uyarı işaretleri
- Akış yavaşladı, tank geç doluyor.
- Suyun tadı ya da kokusu değişti.
- Arıtılmış suyun TDS değeri yükseldi.
- Cihaz durmadan gidere su atıyor.
- Tezgâh altında nem ya da damla var.
TDS ölçümü TDS metre ile test yazısında anlatılıyor. TDS yükselişi membrana işaret eder ama nedenini tek başına göstermez.
Uzun aradan sonra yeniden başlamak
Cihazınızın bakımını uzun süredir yapmadıysanız, sadece filtreleri değiştirmek yetmeyebilir. Tank ve hortumların dezenfekte edilmesi, membranın kontrol edilmesi ve bağlantıların gözden geçirilmesi gerekir. Temizliğin adımları arıtma cihazı temizliği yazısında. Servis gerekiyorsa bakım ve servis sayfasına, düzenli takip için bakım sözleşmesine bakabilirsiniz; yedek kartuşlar filtre kartuşları kategorisinde.
Takibi kolaylaştırmak
Takvimi hatırlamak işin en zor kısmıdır. Filtre değişim tarihini cihazın üzerine bir etiketle yazın ve telefonunuza bir sonraki tarih için hatırlatma kurun. Yedek filtreleri önceden alıp evde bulundurmak, "filtreyi bulunca değiştiririm" bahanesini ortadan kaldırır. Yılda bir kez musluk suyuyla arıtılmış suyun TDS değerini karşılaştırmak, cihazın verimini sayıyla görmenizi sağlar.
Nereden başlanır?
Son bakım tarihini hatırlamıyorsanız cihazın bir fotoğrafını WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz. Önce filtre kaplarını açıp durumlarına bakmak, ardından hangi parçaların değişmesi gerektiğine karar vermek en sağlıklı yoldur.
