Girne'de su meselesi, nerede oturduğunuza göre değişir. Limana yakın eski bir apartmanda yaşayan biriyle Alsancak'ta ya da Çatalköy'de yamaçta villası olan birinin dertleri aynı değildir. Biri pas ve eski tesisattan, öbürü basınçtan ve yazın hızla ısınan depodan şikâyet eder.
Boru hattının kapısında
Türkiye'den deniz altından gelen boru hattının suyu Girne yakınlarındaki Geçitköy Barajı'na ulaşır, orada arıtılıp bölgelere dağıtılır. Girne'nin şebekesine hangi oranda boru hattı suyu, hangi oranda kuyu suyu verildiği ise bölgeye ve döneme göre değişebilir. Suyun yolculuğu boru hattı suyu yazısında anlatılıyor.
Kaynak ne olursa olsun, sizin bardağınızdaki suyu son durakta deponuz ve tesisatınız belirler.
Yamaç evleri: basınç ve depo
Girne'nin dağa doğru tırmanan bölgelerinde basınç önemli bir konudur. Şebeke basıncı yüksek noktalara yetmeyebilir, bu yüzden çoğu evde su bir depoya dolar ve hidroforla dağıtılır.
Bunun su kalitesine iki etkisi var. Birincisi depo: güneş alan bir depoda su yazın ısınır, klor daha çabuk azalır, temizlenmeyen depoda tortu birikir. İkincisi basınç dalgalanması: hidrofor açılıp kapandıkça basınç değişir. Ters ozmoz cihazları düşük ya da dalgalı basınçta yavaş çalışır ve daha çok atık su verir. Böyle evlerde pompalı RO modelleri daha uygun olur; ev tipi ters ozmoz cihazları arasında pompalı seçenekler bulunur.
Sahil apartmanları: eski tesisat
Girne'nin merkezinde, limana yakın eski binalarda galvaniz borular hâlâ kullanılıyor olabilir. Bu borular içten paslanır. Musluğu açtığınızda ilk gelen suyun sarımsı olması, lavaboda pas lekeleri ya da zamanla düşen basınç bunun işaretleridir.
Böyle bir binada ilk adım tesisatın durumunu öğrenmektir. Bir sediment filtre pasın musluklara ve cihazlara ulaşmasını azaltır, ama çürümüş bir boruyu tamir etmez.
Tuzlu havanın ekipmana etkisi
Deniz kenarındaki evlerde tuzlu hava, dışarıda duran her metal parçayı yıpratır. Balkonda ya da bahçede duran hidroforlar, vanalar, filtre kaplarının metal bağlantıları ve güneş enerjili su ısıtıcılarının bağlantı parçaları daha çabuk korozyona uğrar.
Arıtma ya da yumuşatma cihazını mümkünse kapalı, gölgeli ve kuru bir yere koyun. Dışarıda kalması gerekiyorsa üstünü kapatın, metal bağlantıları arada bir kontrol edin. Güneş, plastik filtre kaplarını da zamanla yıpratır ve içlerinde yosun oluşmasını kolaylaştırır; bu yüzden şeffaf kapları güneşten koruyun.
Kireç
Girne'de de su genellikle kireçlidir. Şofben, kombi ve duş başlıkları bundan payını alır. Asıl derdiniz kireçse tüm ev için su yumuşatma, içme suyu için mutfakta ters ozmoz cihazı en sık kullanılan düzendir. İkisinin farkı ters ozmoz mu, yumuşatma mı karşılaştırmasında.
Bahçe ve sulama
Girne'nin bahçeli evlerinde sulama ayrı bir su konusudur. Bazı evler bahçeyi kendi kuyusundan, bazıları şebekeden sular. Kireçli su damla sulama hatlarının uçlarını zamanla tıkar; kuyu suyundaki kum ve tortu da aynı işi yapar. Damla hattının başına konan bir filtre ve arada bir yapılan hat temizliği, bitkilerin düzensiz sulanmasının önüne geçer.
Kuyu suyunu bahçede kullanmak ayrı, içmek ayrı bir karardır. Kuyu suyunu içme ya da yemek için kullanmayı düşünüyorsanız, önce akredite bir laboratuvarda analiz ettirin.
Yeni ev alırken ya da kiralarken
Ev bakarken su konusu sık gözden kaçar. Birkaç soru sonradan yaşanacak sürprizleri azaltır:
- Ev şebekeye mi bağlı, depo ve hidrofor var mı?
- Depo nerede, en son ne zaman temizlenmiş?
- Tesisat ne zaman yenilenmiş, borular hangi malzemeden?
- Yüksek katta ya da yamaçta basınç nasıl, akşam saatlerinde düşüyor mu?
- Evde arıtma ya da yumuşatma cihazı varsa, filtreleri en son ne zaman değişmiş?
Mevsimlik evler
Mevsimlik kullanılan evler yılın bir bölümünde boş kalır. Uzun aradan sonra eve döndüğünüzde muslukları birkaç dakika akıtın, arıtma cihazının ilk tank dolusu suyunu dökün ve filtrelerin değişim tarihine bakın. Filtre takvimi için filtre değişim rehberi var. Uzun aradan sonra kontrolü bakım ve servis ile yaptırmak da mümkün.
Kirada oturuyorsanız
Kiracı olarak tesisata büyük bir müdahale yapamazsınız, ama içme suyunuz için yine de seçenekleriniz var. Mutfak dolabının altına takılan bir arıtma cihazı, taşınırken sökülüp yeni eve götürülebilir. Depo temizliği ve tesisat onarımı ise genellikle ev sahibinin işidir; suyunuzda tortu ya da renk görüyorsanız önce ev sahibinizle konuşun.
Girne için not
Girne'de de çalışıyoruz: Kuzey Kıbrıs genelinde (Lefkoşa, Girne, Gazimağusa, İskele, Güzelyurt, Lefke ve köyleri) hizmet veriyoruz; ziyaret gününü bölgenize göre planlarız. Yamaçta mı sahilde mi olduğunuz, hangi cihazın uygun olacağını değiştirir. Evde suyu görmek için ücretsiz su testi isteyebilirsiniz.
