Pek çok evin balkonunda ya da mutfak köşesinde sıra sıra damacana durur. Su kesildiğinde de, musluk suyu kireçli olduğunda da en kolay çözüm budur. Bir noktada şu soru gelir: bu iş bana yılda kaça mal oluyor, arıtma cihazı daha mı ucuz olurdu?
İnternette bu soruya verilmiş hazır rakamlar bulursunuz, ama birbirini tutmazlar. Çünkü her evin tüketimi, aldığı markanın fiyatı ve suyunun durumu farklıdır. Size en doğru cevabı kendi rakamlarınız verir.
Adım 1: Damacana giderinizi çıkarın
Bir hafta boyunca kaç damacana bittiğini sayın. Yalnız içme suyu değil; çay, kahve, çorba ve pilavda kullandığınızı da katın.
Hesap şu:
- Haftalık damacana sayısı × bir damacananın fiyatı = haftalık gider
- Haftalık gider × 52 = yıllık gider
Bunu kaç yıl için karşılaştırmak istiyorsanız o sayıyla çarpın. Fiyatlar zamanla değiştiği için bugünkü fiyatla hesaplamak tahmini düşük tutar; bunu aklınızda bulundurun.
Adım 2: Arıtma cihazının toplam maliyetini çıkarın
Cihazın maliyeti yalnız satın alma fiyatı sayılmaz. Doğru karşılaştırma için şunları toplayın:
- Cihaz ve montaj bedeli
- Yıllık filtre değişimi (sediment, karbon, son karbon; varsa mineral)
- Birkaç yılda bir membran değişimi
- Pompalı modelse küçük bir elektrik gideri
- Atık su için az miktarda ek su tüketimi
Filtrelerin ne sıklıkla değiştiğini filtre değişim rehberinde bulabilirsiniz. Yıllık filtre kalemlerinin ürün karşılığını filtre kartuşları kategorisinde, düzenli bakım seçeneğini bakım sözleşmesi sayfasında görebilirsiniz. Satıcıdan bu kalemlerin her birini ayrı ayrı yazılı olarak isteyin. Yalnız cihaz fiyatını söyleyip yıllık bakımı belirsiz bırakan bir teklif, karşılaştırmayı yanıltır.
Adım 3: İki sayıyı yan yana koyun
Seçtiğiniz süre için (örneğin üç ya da beş yıl) damacana toplamını ve cihaz toplamını karşılaştırın. Cihazın kendini ne zaman ödediğini görmek için, cihaz ve montaj bedelini aylık damacana giderinizden aylık filtre payını düşerek bulduğunuz farka bölün. Çıkan sayı, kaç ayda başa baş geldiğinizi kabaca gösterir.
Genel olarak şu söylenebilir: evde ne kadar çok su tüketiliyorsa cihaz o kadar hızlı kendini öder. Tek başına yaşayan ve haftada bir damacana kullanan biri için fark küçük kalabilir. Kalabalık bir aile, yemekte de damacana kullanıyorsa fark büyür.
Hesaba girmeyen ama önemli farklar
Para tek ölçüt değil. Karar verirken şunları da düşünün:
Taşıma. Damacana ağırdır. Asansörsüz bir apartmanda ya da yaşlı biri için her hafta merdiven çıkmak ciddi bir yük olur.
Depolama ve hijyen. Damacana güneşte ya da sıcak bir balkonda beklememeli. Sebil ve pompa da düzenli temizlenmezse suyun kalitesi bozulur.
Plastik. Her hafta eve giren ve çıkan bidonlar ciddi bir plastik trafiği demektir.
Kesintiler. Su kesildiğinde arıtma cihazı da durur; tanktaki su bir süre idare eder. Damacana ise kesintiden etkilenmez. Sık ve uzun kesinti yaşanan bir bölgedeyseniz bir iki yedek damacana bulundurmak cihazla birlikte de mantıklıdır.
Bakım disiplini. Cihaz, filtreleri zamanında değişirse iyi su verir. Bakımı aksatacağınızı düşünüyorsanız bu da hesaba girmeli.
Hesap yaparken sık unutulanlar
Damacana giderini çıkarırken çoğu kişi yalnız içtiği suyu sayar. Oysa çay, kahve ve yemek için de damacana kullanılıyorsa tüketim sandığınızdan fazladır. Yaz aylarında ve misafir geldiğinde bu miktar bir kez daha artar. Bidon için depozito ya da taşıma ücreti ödüyorsanız onu da hesaba ekleyin.
Cihaz tarafında da benzer bir eksik olur. Filtre değişimini kendiniz mi yapacaksınız, yoksa bir servise mi yaptıracaksınız? Bu, yıllık gideri değiştirir. Cihazın kaç yıl kullanılacağını da hesaba katın; birkaç yıl sonra taşınmayı düşünüyorsanız, cihazı sökülüp yeni eve takılabilecek bir yapıda seçmek işinize yarar.
Musluk suyunuzun durumu da önemli
Cihazın ne kadar iş göreceğini suyunuz belirler. Suyunuz çok kireçli ya da tuzluysa ters ozmoz cihazı tadı belirgin şekilde değiştirir. Hangi tür cihazın uygun olduğunu bilmeden fiyat karşılaştırmak eksik kalır. Ters ozmozun çalışma mantığı ters ozmoz sistemi nedir yazısında var. Hangi sistemin size uyduğunu birkaç soruyla daraltan sayfa ve ev tipi ters ozmoz cihazları karar için yardımcı olur.
Kendi hesabınızı yapın
Elinize alacağınız kalemler belli: haftalık damacana sayısı, damacana fiyatı, cihaz ve montaj bedeli, yıllık filtre ve membran gideri. Teklifleri bu kalemleri ayrı ayrı yazılı isteyerek karşılaştırın. Evsel arıtma sayfasından cihaz seçeneklerine bakabilirsiniz.
