Çaydanlığın dibindeki beyaz kabuğa bakan biri için düşünce kolay kurulur: Bu kireç çaydanlıkta birikiyorsa, böbreklerde de birikiyordur. Bu endişe sık dile getirilir.
Aşağıdakiler genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Böbrek taşı geçirdiyseniz ya da risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız, ne içeceğinize ve ne kadar içeceğinize doktorunuzla birlikte karar verin.
Çaydanlıktaki kireç ile böbrek taşı aynı şey mi?
Çaydanlıkta biriken kireç, su ısındıkça içindeki kalsiyum ve magnezyumun çökelmesiyle oluşur. Vücut ise bir çaydanlık gibi çalışmaz. İçtiğiniz suyla aldığınız kalsiyum sindirim sisteminden geçer, vücut ihtiyacı kadarını kullanır ve fazlasını çeşitli yollarla atar.
Böbrek taşları da tek tip değildir. Farklı türleri vardır ve oluşmalarında beslenme, kalıtım, bazı hastalıklar, ilaçlar ve özellikle düşük sıvı alımı rol oynar. Hangi tür taşınız olduğu, doktorunuzun size vereceği önerileri de değiştirir.
Kireçli su taşa yol açar mı?
Kireçli suyun böbrek taşına neden olduğu kanıtlanmış bir bilgi değildir. Bu konuda yapılmış araştırmalar farklı sonuçlar vermiştir ve sert su içmekle taş oluşumu arasında açık bir neden sonuç ilişkisi gösterilmemiştir. İnternette bu konuda kesin rakamlarla yazılmış metinler bulabilirsiniz; kaynağını göremediğiniz bir rakama dayanarak karar vermeyin.
Sık tekrarlanan bir öneri ise tartışmasızdır: yeterli sıvı almak. Gün içinde az su içen birinin idrarı daha yoğun olur ve bu, taş oluşumu için uygun bir ortam yaratır. Ne kadar sıvı almanız gerektiği yaşınıza, sağlık durumunuza ve geçirdiğiniz taşın türüne göre değişir; bunu doktorunuz söyler.
O zaman su seçimi hiç önemli değil mi?
Önemli, ama başka bir açıdan. Suyun tadı, ne kadar su içtiğinizi doğrudan etkiler. Klor kokan, ağır ya da tuzlu bir tadı olan suyu sevmeyen biri gün boyunca daha az içer. Taş riski olan biri için asıl sorun bu olabilir.
Bazı kişilerin doktorları da belirli durumlarda içilen suyun mineral ya da sodyum içeriğine dikkat etmelerini söyleyebilir. Böyle bir öneri aldıysanız, kullandığınız suyun içeriğini bilmek işinize yarar. Şişe sularında etiket bu bilgiyi verir. Musluk ya da kuyu suyunda ise ölçüm gerekir.
Doktorunuz özel bir şey söylemediyse, tadını sevdiğiniz, temiz ve kolay ulaşabileceğiniz bir su bulup onu yeterince içmeniz yeterli.
Arıtma cihazı bu işin neresinde?
Ters ozmoz cihazı kireci ve tuzların büyük kısmını tutar. Pek çok kişi bu suyun tadını musluk suyundan daha kolay içilir bulur ve damacana taşımadan bol su içebilmeyi pratik bulur.
Arıtma cihazı böbrek taşını önlemez. Bunu söyleyen bir satış konuşması duyarsanız temkinli olun. Cihaz, temiz ve tadı iyi bir suya kolay ulaşmanın yollarından biridir. Taş riskini değerlendirmek ve önlemek ise doktorun işidir.
Cihaz kullanıyorsanız bakımını aksatmayın. Filtreleri uzun süre değişmemiş bir cihaz, beklediğiniz suyu vermez. Takvim için filtre değişim rehberi var. Cihaz ve filtre seçenekleri evsel arıtma sayfasında.
Yumuşatılmış su ne olacak?
Evin girişine takılan yumuşatma cihazları kireci tutar ama yerine az miktarda sodyum koyar. Suyunuz çok sertse bu miktar artar. Doktorunuz tuz tüketiminizi sınırlamanızı söylediyse, yumuşatılmış suyu içme ve yemek suyu olarak kullanmadan önce bunu ona sorun. Pek çok evde bu yüzden yumuşatma cihazının yanında içme suyu için ayrı bir ters ozmoz cihazı kullanılır. Farklar ters ozmoz mu, su yumuşatma mı karşılaştırmasında. Kireç tarafı için su sertliği rehberi ve su yumuşatma sayfası da var.
Doktora ne sormalı?
Taş geçirdiyseniz şunları sorabilirsiniz: taşın türü nedir, günde ne kadar sıvı almalıyım, içtiğim suyun mineral ya da sodyum içeriğinde dikkat etmem gereken bir şey var mı? Cevaplar kişiden kişiye değişir.
Kendiniz için pratik birkaç adım
- Doktorunuz ne kadar sıvı almanızı önerdiyse, bunu gün içine yayın. Su şişenizi görünür bir yerde tutun.
- Sıcak yaz günlerinde ve terlediğiniz günlerde ihtiyacın arttığını unutmayın.
- Suyun tadı sizi zorluyorsa, bunu çözmek için tadını sevdiğiniz bir su kaynağı bulun.
- Kuyu suyu içiyorsanız suyunuzu laboratuvarda analiz ettirin; sonucu doktorunuzla paylaşın.
Suyunuzu tanıyın
Evdeki suyun ne kadar çözünmüş madde taşıdığını merak ediyorsanız TDS ölçümü bunu gösterir; kireci (sertliği) ayrı göstermez, bunun için sertlik test şeridi ya da laboratuvar analizi gerekir. Sonuçları doktorunuzla paylaşabilirsiniz. İsterseniz ücretsiz su testi için yazın.
