Sosyal medyada, fuarlarda ya da bir tanıdığın evinde karşınıza çıkabilir: Vücudu alkali yapan, yaşlanmayı yavaşlatan, enerji veren sular. Bazen alkali su, bazen hidrojenli su, bazen ikisi birden. Cihazların fiyatı da genellikle sıradan bir arıtma cihazından epey yüksek.
Biz de su cihazı satıyoruz; bu yüzden iddialara bakarken sınırlarımızı baştan belirtiyoruz.
Alkali su nedir?
pH, bir sıvının ne kadar asidik ya da bazik olduğunu gösteren bir ölçüdür. Saf su nötr kabul edilir; bunun üstündeki değerler alkali (bazik), altındakiler asidik sayılır. Alkali su, pH değeri nötrün üzerinde olan sudur.
Alkali su birkaç yolla elde edilir. Bazı doğal kaynak suları mineral içerikleri nedeniyle hafif alkalidir. Bazı filtreler suya mineral ekleyerek pH'ı biraz yükseltir. İyonizer denen cihazlar ise suyu elektrikle ayrıştırarak alkali ve asidik iki ayrı akış üretir.
Şişe sularının etiketinde de çoğu zaman pH değeri yazar ve bazı markalar bunu öne çıkarır. Etiketteki pH, suyun mineral içeriği ve tadı hakkında bir fikir verir; sağlık açısından tek başına bir üstünlük göstermez.
Yapılan iddialar
Satış broşürlerinde sık görülen iddialar şunlar: vücudun asit dengesini düzelttiği, kanı alkali yaptığı, kanser dahil pek çok hastalığa karşı koruduğu, kilo vermeye yardım ettiği, yaşlanmayı yavaşlattığı.
Hidrojenli su için de benzer bir dil kullanılır. Suya çözünmüş hidrojen gazının vücutta antioksidan gibi davrandığı, yorgunluğu azalttığı, cildi güzelleştirdiği söylenir.
Bilim ne diyor?
Vücudun kandaki pH'ı çok dar bir aralıkta tutan kendi düzenleme sistemleri vardır; akciğerler ve böbrekler bu işi sürekli yapar. İçtiğiniz suyun pH'ı bu dengeyi değiştirmez. Ayrıca mideye ulaşan su orada midenin asidiyle karşılaşır.
Alkali ve hidrojenli su üzerine yapılmış çalışmalar var, ama sayıları az, çoğu küçük ölçekli ve sonuçları broşürlerdeki büyük vaatleri desteklemiyor. Bir hastalığı önlediğini ya da tedavi ettiğini gösteren güçlü bir kanıt yok. Bu alanda yeni çalışmalar yapılıyor; ama bugün bir cihazı hastalıktan korunmak için satın almanın sağlam bir dayanağı yok.
Hidrojen gazı sudan kolayca uçar. Bardağa doldurulduktan sonra bekleyen suda ne kadar kaldığı bile belirsizdir.
Peki zararlı mı?
Sağlıklı biri için ara sıra alkali su içmenin bilinen bir zararı yok. Dikkat edilmesi gereken durumlar ise var. Böbrek hastalığı olanlar, mide ilacı kullananlar ya da doktorun özel bir beslenme önerdiği kişiler, bu tür suları düzenli içmeye başlamadan önce doktorlarına danışmalı. İyonizer cihazların ürettiği çok yüksek pH'lı suyu içme suyu olarak kullanmayın; cihazın kılavuzundaki uyarılara uyun.
Asıl zarar çoğu zaman cüzdana olur. Bazı cihazlar yüksek fiyatlarla, sağlık vaadi üzerinden satılıyor.
Ters ozmoz ve pH
Ters ozmoz cihazından çıkan suyun pH'ı genellikle biraz düşüktür, çünkü mineraller büyük ölçüde tutulmuştur. Bu suyun sağlığa zararlı olduğuna dair iddiaları da aynı temkinle karşılamak gerekir. Mineraller esas olarak besinlerle alınır.
Bazı RO cihazlarında membrandan sonra bir mineral filtre bulunur. Bu filtre suya biraz kalsiyum ve magnezyum ekler, pH'ı hafifçe yükseltir ve tadı yumuşatır. Bunun faydası tattadır. Bu yüzden mineral filtreyi sağlık için değil, tat tercihi olarak düşünmek gerekir. Mineral filtreli ev tipi ters ozmoz cihazlarına bu açıdan bakabilirsiniz.
Satın almadan önce sorulacak sorular
Alkali ya da hidrojenli su cihazı almayı düşünüyorsanız şu soruları sorun:
- Bu cihaz suyu önce arıtıyor mu, yoksa yalnızca pH'ı mı değiştiriyor? Kireçli, klorlu ya da bulanık bir suyun pH'ını yükseltmek onu temizlemez.
- Sağlık iddiası için hangi yayına dayanıyorsunuz? Yazılı olarak gösterebilir misiniz?
- Filtreleri ve elektrotları ne sıklıkla değişiyor, yedek parçası nereden bulunuyor, fiyatı ne?
- Cihaz bozulursa KKTC'de kim bakacak?
Son iki soru, hangi cihazı alırsanız alın geçerli. Bu konu yerli ve ithal cihaz karşılaştırmasında daha ayrıntılı işleniyor.
Su seçerken neye bakmalı?
Temiz, tadı hoşunuza giden ve kolayca ulaşabildiğiniz bir su, gün içinde yeterince içmenizi sağlar. Bunu yapan basit bir düzen, pahalı bir cihazdan daha çok iş görebilir. Suyunuzun gerçek sorunu kireç, tuzluluk ya da klor kokusuysa, çözüm genellikle doğru seçilmiş bir arıtma ya da yumuşatma sistemidir. Hangi sistemin size uyduğunu birkaç soruyla daraltan sayfa işinizi kolaylaştırır. Ters ozmozun ne yaptığı için ters ozmoz rehberine bakabilirsiniz.
Cihazdan önce suyunuz
Suyunuzun neye ihtiyacı olduğunu bilmeden cihaz seçmeyin. Ücretsiz su testinde TDS ölçümü yapılır ve kullanımınız konuşulur; TDS tek başına sertliği ya da bakteriyi göstermez. Gerekirse ücretsiz su testi için yazabilirsiniz.
